Viktor Pelevin Lev Tolstoya əl atır.





Viktor Pelevinin “T” adlı növbəti romanının müəllif annotasiyasında belə yazılıb: “T”-Brejnevin, Qorbaçovun, Putinin xalqa xidmət etdiyi dövr yazarının yeni romanıdır. Müəllif kitabda da xırdaçılıq etməyib və Lev Tolstoya tərəf qolaylanıb: elə “qraf T.”də onun özüdür ki var.
Roman ondan başlanır ki, dama-dama paltarlı cənab Knopf və ruhani qatarın kupesində yol gedirlər. Pəncərənin arxasında saqqallı bir yekəpər ot çalır. Knopf ruhaniyə işarə vurur ki, bu, küfrünü etiraf etmək istəmədiyinə görə hakimiyyətlə dəhşətli problemləri olan Lev Tolstoydur. Qraf öz mülkündə hakimiyyətdən gizlənir. Amma şayiələrə görə oxşarını yol ayrıcında qoyub, &ou ml;zü rahatlıqla mülkdən kənar işlərilə məşğul olmağı sevir.
Kupedə gedən bu danışıqdan sonra atəşlər açılır. Ruhani pəncərədən keçib qaçır və artıq suda, həm də qəribə ruhi vəziyyətdə özünə gəlir. Bundan sonra ruhaninin – o isə həmin “təğyiri-libas” qraf imiş – başına pelevinsayağı tipik qəziyyələr gəlir. Qraf Optin biyabanına (Kaluqa vilayətində məşhur ziyarət yeri olan monastra) gedir, yolda müxtəlif şəkillərə-divardakı kölgəyə, kefsiz qoca kişiyə, balta ilə silahlanmış Dostoyevskiyə -düşən hansısa Arielə rast gəlir. Pelevində həmişə olduğu kimi, kitabın leytmotivi belədir: gördüyünüz və fikirləşdiyiniz heç də sizə gəldiyi kimi deyil. Özünün “Ezop dili” ilə müasir Rusiyada baş verənlərə Pelevin şəxsi baxışını göstərir. Necə deyərlər, kim hər şeyi başa düşdüsə, ona əhsən. Ya zıçılar və oxucular barəsindəki bu qəribə kitabı mütləq oxumalı...
____________________________________________________________________________
Sus, gizlən və əri...

Viktor Pelevin öz fərdini cidd-cəhdlə gerçəklik qatında gizlədir, özü də həmin gerçəkliyin hansı olduğu aydın deyil: bu bizlərinkidi, ya hansısa paralel gerçəklikdi. Onu tapmaq mümkün deyil. Pelevini nə vaxtsa tanıyanlar onun adı çəkilərkən əllərini sinələrində xaçvari çarpazlayaraq susurlar: yəni, bilmirəm, görməmişəm, danışmaq istəmirəm. Doğma məktəbinin bu yaxınlardakı yubileyində də Viktor yox idi. Müəllimləri və sinif yoldaşları fikir bildirməkdə xəsislik edirlər: yəni ki, gəncliyində qəliz adam olub. Viktor Oleqoviç Almaniyada yaşayır, Moskvaya gec-gec baş çəkir. Deyirlər ki, o yalnız paytaxt andeqraundundan olan adamlarla münasibətdədir və orada Pelevinin adına müqəddəs qadağa-tabu var.
Pelevin intervyu vermir. Onunla iki teleçəkiliş – biri Amerikada, digəri Fransada ediblər. Yazılı intervyular bir qədər çoxdur, amma onların hamısı üzbəüz deyil, elektron poçtu ilə əldə olunub. Yeri gəlmişkən, siz heç vaxt küçələrdə Pelevinin kitabçalarının reklamını – nə bilbordlar, nə də vərəqlər – görməzsiniz. Yeni kitablar heçlikdən, sanki başqa gerçəklikdən peyda olur. Belə versiya var ki, Viktor Pelevin insan deyil, astral mahiyyətdir. Mahiyyət ideyaları generasiya edir, insan görkəmini isə aktyor dövri olaraq canlandırır. Bir də danışırlar ki, Pelevin imzalı bütün əsərləri Kozma Prutkov üslubunda müəlliflər qrupu yaradır. Onların soyadlarının başlanğıc hərfləri Pelevin sözünü təşkil edir.
Yəni başa düşürsünüz ki, Pelevin ədəbiyyatdakı Abramoviçdir &ndash ; sakral və əlçatmaz. Amma bu əlçatmazlıq əla marketinq gedişidir. İş burasındadır ki, yaxşı yazan adamların çoxu kameraya pis danışır, pəltəkləyir, ritmi tutmurlar: yəni alışdırıb yandıra bilmirlər. Belədə “çeynəmək” daha yaxşıdır.
____________________________________________________________________________
Pelevinin dosyesindən

Viktor Oleqoviç Pelevin 22 noyabr 1962-ci ildə Moskvada doğulub. 1979-cu ildə ingilis dilli xüsusi orta məktəbi bitirib. Anası həmin məktəbdə (ingilis dili), atası isə Ali Texniki Universitetin hərbi kafedrasında müəllim olublar. Pelevin 1985-ci ildə Moskva Energetika İnstutunu bitirib, sonra Ədəbiyyat İnstitutunda oxusa da, oradan çıxarılıb. “Nauka i reliqiya” jurnalında işləyib, şərq mistisizmi ilə məşğul olub. Müasir dünya mədəniyyətinin 1000 ən əhəmiyyətli nümayəndəsi sırasına daxildir. Ai lə həyatı barədə heç nə məlum deyil.

(“Komsomolskaya pravda” dan tərcümə)