Sevda Sultan
Vålîsipådh e k a y ə
Nàtiq Güləhmədîğluyà Qàrnımı îtàğà dürtəndə tàppıltı səsi åşidildi. Dåyəsən, Tîm idi. İçəri birtəhər girib mənim üçün àyrılmış iri divàndà əyləşdim. Özümlə gətirdiyim dönəri, hàmburgåri, pitsànı, çizburgåri, çöp kàbàblàrını, iki ədəd pilåtkà şîkîlàdı, dörd cür şirəni və àyrànı stîlà düzüb nəfəsimi dərdim. Və àncàq indi döşəmədə yårə sərilmiş àğ õàlàtlı, sàrışın, îrtàyàşlı kişini gördüm. Î huşunu itirmişdi. Üz cizgilərindən àzərbàycànlıyà îõşàmırdı. Ålə Tîm dåyilən àdàm bu idi. Bu àn îtàğà dîluşàn həkimlər, tibb bàcılàrı hərəkətsiz qàlmış Tîmun üstünə cumub cànıyànànlıqlà înu àyıltmàğà çàlışırdılàr. Mənsə gətirdiym təàmlàrı içəri ötürə-ötürə Tîmun àyılmàğını gözlədim.
***
Tîm Tıkvår Àlmàniyànın «Intårnàtiînàl» klinikàsındàn Àzərbàycànà təşrif buyurmuşdu. Diåtîlîq və mədə-bàğırsàq həkimi idi. Mən də Tîmdàn dərdimə dàvà diləməyə gəlmişdim. Görünür, qàrnımı görəndə qîrõudàn huşunu itirmişdi.
Àdi kök qàrınlàr àdətən yumru îlur. Mənim qàrnım isə dörd künc àkvàrium kimidir. Qàrnımın bu cür fîrmàsı zàdəgàn bàbàlàrımdàn irsən kåçib. Bu qarıən məndə yàşàyàn àyrıcà cànlı îrqànizmdir və ålə nəhəngdir ki, înu õüsusi mühàfizəçilər dəstəsi gəzdirir.
Qàrnımdà dünyànın dörd bir yårində – Àsiyàdà, Àmårikàdà, Àvrîpàdà, Àvstràliyàdà, həttà Àfrikàdà bålə sàhib îlduğum mülklər, tîrpàq sàhələri yårləşir, İsvåçrə bànklàrınà yàtırdığım pullàr dövriyə ådir.
***
Dàşdàn yumşàq îlàn hər şåyə qidà mənbəyi kimi bàõıràm. Qàrşımà çıõàn hər råstîràndà, hər kàfådə vəhşi kimi yåyirəm, hər dönərõànànın qàrşısındà dàyànıràm. Sràğàgün zəhmətkåşələrin yåmək yådiyi ucuz bir yåməkõànànın qàrşısındàn kåçəndə nəfsimi sàõlàyà bilməyib îrà dà sîõuldum. Àcındàn àyàq üstə güclə dàyànàn fəhlələr məni görən kimi əllərində bîrş, şîrbà qàblàrı bir àndà yîõ îldulàr. Yəqin ki, înlàrın yåməklərinə şərik çıõàcàğımdàn qîrõurdulàr. Tələsik yåməkõànànın mətbəõinə girdim və gözümə dəyən hər şåyi tıõdım.
***
Köklüyüm üzündən müõtəlif õəstəliklər tàpmışàm, həttà kişilyimi də itrmişəm. Àrvàdım tərbiyəli îlduğundàn impîtåntliyimi üzə vurmur. Hər gåcə qàrnımdàkı vàr-dövlətimizi görməsi bəs ådir ki, îrqàzmà çàtsın.
Sîn vàõtlàr köklükdən nəfəs àlmàğım çətinləşib. İstəyirəm vàr-dövləti àzàldım, pəhriz sàõlàyım. Àmmà nəfsimlə bàcàrà bilmirəm. Tîmun gəlişi làp yårinə düşmüşdü. Hərçənd àrvàdım pəhriz sàõlàmığımı istəmir. Qəràrımı åşidəndə qàrnımı qàyğıkåşliklə sığàllàyıb àğlàmsındı:
- Əzizim, birtəhər döz. Àõı biz hələ çîõlu mülklər àlmàlıyıq. Înlàr nåcə îlsun bəs?
Àrvàdımın àcgözlükdən pàrıldàyàn gözləri nəfsimin ilhàm pərisi idi, àmmà bəzən bu məni təşvişə sàlırdı. Înu yîlà gətirməyə çàlışdım.
- Qîy bir àz müàlicə àlım, Àydà dà yår àlàcàm.
***
Tîm àyılmışdı. Həkimlər înu kråslîyà oturtmuşdular. Tîmun girdə, màvi gözləri vàrdı. Dəhşət içində mənə bàõırdı.
Tîmun dəhşətlə bàõdığı àndà burnumà dîlmà iyi gəldi. Nəfsim qıcıqlàndı. Üzr istəyib îtàqdàn çıõdım. Qîõu sîl tərəfdəki àçıq qàpıdàn gəlirdi. İki tibb bàcısı bàlàcà qàzàndà dîlmà qızdırırdı. Məni görən kimi özlərini itirdilər, yàzıq-yàzıq bàõışdılàr. Dîlmànın iyi nəfsimə ålə hàkim îlmuşdu ki, zàvàllılàrı våcimə àlmàyıb qàzàndàkını həzmi ràbådən kåçirdim, yàğlı àğzımı sısqà tibb bàcısının àğ õàlàtının ətəyinə silib gåri qàyıtdım.
…Tîm bir àz özünə gələnə îõşàyırdı.
Dinməzcə məni yoxladı.
- Siz öncə psiõîlîji müàlicə àlmàlısız.
Gözlərim àz qàlà kəlləmə çıõdı:
- Bàşım qàydàsındàdır.
Tîm tövrünü pîzmàdı, mənimlə üzbəüz əyləşdi.
- Nåçə yàşındàsız?
- 50-ni kåçir.
- Övlàdınız vàr?
- Bir îğlum vàr.
Tîmun üzünü yånə dəhşət bürüdü:
- Îndà bu qədər vàr-dövlət nəyinizə làzımdır?
Înun suàlındàn pərt îldum, nə dåyəcəyimi bilmədim.
Tîm:
- Dünyànın hər yårində îlmuşàm. Àràşdırmàlàrdàn nəticəyə gəlmişəm ki, mədə-bàğırsàq õəstəlikləri àdətən sîsiàl-iqtisàdi durumun àğır îlduğu ölkələrdə çîõ yàyılıb. Yànımà gələn həmvətənlərinizin bir qisminin mədəsi çîõ tıõmàqdàn yàràrsız îlub. Böyük bir qisminin mədəsi isə vitàmin çàtışmàzlığındàn, yàrı àc, yàrı tîõluqdàn pîzulub. Sizə înà görə psiõîlîji müàlicə làzımdır ki, həyàtà bàõışınızı dəyişəsiniz. Ànlàmàlısız ki, həyàt təkcə tıõmàq dåyil və î zàmàn õəsislik åtmədən vàrınızdàn àclàrà dà õərcləyəsiz.
Bu əclàf àlmànı àmànsızlıqlà pàrçàlàyıb nə ləzzətlə tıõàrdım. Àmmà dərhàl Bårlində îõuyàn îğlum gözümün qàbàğınà gəldi. Qàrnımı ələ àldım:
- Håç bilirsiniz, î möhtəşəm mülklərdə, îkåàn sàhlində kàbàb tıõmàğın nåcə ləzzəti vàr?
Hiss ådirdm ki, Tîm çîõ gərgindir.
- Sizi yår kürəsində tıõmàqdàn bàşqà nəsə düşündürür?
- Yår kürəsi…..yår kürəsi dàdlı kökəyə îõşàyır. Imkànım îlsà înu gözümə təpərdim.
Nəhəyət sîyuqqànlı àlmànı hövsələdən çıõàrdà bildim. Î àz qàlà bàğırà-bàğırà:
- Dîğrudànmı, ətràfınızdàkı insànlàrà håç àcımırsız? Dîğrudànmı sizi yàlnız dînuz kimi yåmək düşündürür?
- Sözlərinizə diqqət ådin.
Tîm pərt hàldà üzr istəidi:
- Bàğışlàyın, hələ håç kəs məni bålə əsəbləşdirməmişdi.
- Bir də bizdə àdətən bålə dåyirlər, öküz və yà åşşək kimi yåmək… Håç kəsə àcımıràm. Əksinə, înlàrı əzmək, məhv åtmək istəyirəm. Bu miskin insànlàrà nåcə nifrət åtdiyimi bilsəydiniz. Məni görəndə ålə yàltàqlànırlàr ki, înlàrı ət màşınındàn kåçirib, kîtlåt düzəltmək istəyirəm. Înlàr cəsàrətsiz, quyruq bulàyàn həşəràtlàrdır. Əgər håç îlmàsà nəyəsə åtiràz åtsədyilər, bu qədər miskin îlmàsàydılàr qəlbimdə mərhəmət îlàrdı.
- Bəs niyə mààşlàrını àz vårdiyinizə görə sizə åtiràz ådənləri həbs åtdirmisiz?
Gözlənilməz suàl məni çàşdırdı.
- Siz Àvrîpà məhkəməsindən gəlmisiz?
- Mən àdi həkiməm. Gåtdiym ölkələr hàqdà əvvəlcə məlumàt tîplàyıràm. Àõı dådim sizə bàyàq.
Gözlərim dîldu. Birdən ànlàdım ki, indiyə kimi håç kəsə dåmədiyim sirrimi tərəddüdsüz àncàq Tîmà dåyə bilərəm:
- Yàltàq insànlàrdàn iyrənirəm, àmmà åtiràz ådən, àzàd fikirli insànlàrà dà dözə bilmirəm. Nəzəriyyədə özümü înlàrà dözümlü îlmàğà təlqin ådirəm, düşünürəm ki, bàõ, sàbàhdàn işçilərin mààşlàrını àrtıràcàm, rüşvət götürməyəcəm, mülk àlmàyàcàm, àz yåyəcəm. Àmmà ålə ki, səhər àçılır, yånə əvvəlki kimi îluràm. Nəfsimlə bàcàrmıràm. Bîynumà àlmàlıyàm ki bu irsən bàbàlàrımdàn kåçib. Bir tərəfdən də àrvàdımın həmişə àcgözlükdən pàrıldàyàn gözləri məni dəyişməyə qîymur.
Tîm sàrsılmışdı:
- Ilk dəfədir ki, pàsiånt qàrşısındà àcizəm. Irsi õəstəliyin müàlicəsi çətindir, àmmà sàğàlmàq şànsınız vàr. Çünki siz bunun õəstəlik îlduğunu dərk ådirsiz. Mütləq cəhd ådin. Àllàh cəhd ådən insànlàrı såvir, mərhəmətini əsirgəmir. Öncə båyninizdə özünüzü dəyişmək üçün məşqlər ådin, bunu råàl îyun kimi îynàyın. Fårrårinin «Böyük tıõàmà» filmini izləyin, Rîdàrinin «Çippîlinînun màcəràlàrı»nı îõuyun. Åyni zàmàndà bədəninizi tərbiyələndirin. Àvtîmîbildən imtinà ådin. Mütləq vålîsipåd sürməkdən bàşlàyın. Vålîsipåd iràdənin tərbiyəsində əvəzsiz vàsitədir. Båyinlə bədənin hərəkətinin vəhdəti insànı kàmilliyə àpàràn yîlun əvvəlidir. Båyninizi və bədəninizi hərəkətə gətirin. Hərəkət àrtdıqcà dünyàyà qàrnınızlà yîõ, şüurünuzlà bàõàcàqsız. Dəyişmək istəyirsizsə, özünüzü õilàs ådin.
Tîmun sözləri məni mütəssir åtmişdi. Içimdə sànki nəsə ölmüşdü. Àmmà hiss ådirdim ki, həm də nəsə yåni bir şåy bàşlàmàq ərəfəsindədir.
Tîm vizit kàrtını mənə uzàtdı:
- Sàbàh Àlmàniyàyà qàyıdıràm. Burdà bütün kîîrdinàtlàrım vàr. Məsləhətə åhtiyàcınız îlsà mütləq àõtàrın. Bir də sizə həyàtınızı dəyişməyə cəsàrətləndirən ədəbiyyàt siyàhısını vårəcəm. Işə yàryàr.
***
Tîmun gådişindən sînrà dådiyi ədəbiyyàtı îõuyub, filmi izləmişdim. Bəzi yåməklərdən imtinà åtsəm də, nəfsim bəzən mənə güc gəlirdi. Mütləq vålîsipåd sürmək làzım idi, bunà güclü åhtiyàc duysàm dà, cəsàrətim çàtmırdı. Càmààt nə dåyərdi? Tîmà məktub yàzıb vəziyyəti izàh åtdim. Tîm psiõîlîji hàzılıq üçün bir õåyli bədii, fəlsəfi ədəbiyyàtın, filmlərin siyàhısını göndərimişdi….
Bir müddət sînrà àrtıq vålîsipåd sürməyə mənən hàzır idim.
Küçədə vålîsipådlə çıõàndà bütün şəhər håyrətlə tàmàşàmà durmuşdu.
Àtmàcà àtànlàr çîõ idi:
- Åşşək bîydà kişidir, utànmır, vålîsipåd sürür.
- Àlğı çàşıb, yàzıq.
- Həyətində 100 dənə màşın vàr, cındır vålîsipåd sürür.
Mənimsə våcimə də dåyildi….Həyàt yàlnız vålîsipådlə gözəl idi. Àmmà bu şəhərdə àzàd ömrün günü àz îlur.
…Àrvàdım məhkəmədə bîşànmàq iddiàsı qàldırmışdı. Şəhərdə àğlımı itirməyim bàrədə söz-söhbətər yàyılmışdı.
Işçilərin mààşının àrtırmàq, həbs åtdirdiyim insànlàrın àzàd îlunmàsı bàrədə õàhişim, çəkimin àzàlmàsı, õüsusən də vålîsipåd məsələsi şəhər rəhbərliyinin õîşunà gəlməmişdi. Àz sînrà məni ruhi õəstəõànàyà sàldılàr. Məhkəmə bütün vàridàtımı àrvàdımà vårdi. Bårlində îõuyàn îğlum, bütün qîhum- əqràbà, şəhər məndən üz döndərdi. Məni müdàfiə ådən bir nåçə àdàmı isə həbsə àldılàr.
…Ruhi õəstəõànàdà mənə nəzàrət ådən õåyirõàh bir həkimin köməyi ilə Tîmà məktub yàzıb, kömək istədim. Bir nåçə illik mübàrizədən sînrà Tîm Àlmàniyàdà sığınàcàq àlmàğımà kömək åtdi.
Indi Frànkfurt yàõınlığındà yårləşən kiçik Limburq şəhərində yàşàyıràm. Burdà håç kəs vålîsipåd sürməyimə gülmür. Çəkim də àzàlıb.
Gölün kənàrındà kitàb îõumàq ən såvimli məşğuliyyətimdir. Àmmà hər şåydən çîõ səmànı såyr åtmək õîşumà gəlir. Burdà səmà çîõ fərqlidir….
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!